Hoe weet ik of de steen in een erfstuk een echte diamant is?

Met het blote oog is dit onderscheid vaak niet te maken. Onze specialisten gebruiken een loep, een diamanttester en, waar nodig, aanvullende apparatuur om vast te stellen of het om een natuurlijke diamant, een synthetische diamant of een imitatie zoals zirkonia gaat.

Is een certificaat nodig om de waarde van een diamant te bepalen?

Nee, voor een waardebepaling bij inkoop is een certificaat niet verplicht. Een GIA- of HRD-certificaat kan wel helpen bij het onderbouwen van kwaliteit en herkomst, vooral bij grotere stenen. Bij kleinere stenen in erfstukken ontbreekt vaak elk certificaat, en dat is heel gebruikelijk.

Tellen kleine steentjes in een sieraad ook mee in de waarde?

Kleine accentsteentjes, zoals in pavézettingen, vertegenwoordigen meestal weinig aparte marktwaarde. Ze zijn te licht om los te verkopen en worden doorgaans meegewogen bij de algehele beoordeling van het sieraad. Losse waarde ontstaat pas vanaf een bepaald gewicht en kwaliteit.

Wat is het verschil tussen een oude mijnslijpsel en een moderne briljant?

Een oude mijnslijpsel is handmatig geslepen, heeft een kussenvormige omtrek en een grotere, plattere top dan een moderne briljant. Het lichtspel is zachter en minder fel. Moderne briljanten zijn machinaal geslepen volgens wiskundige verhoudingen die het meeste licht terugkaatsen.

Zijn behandelde edelstenen minder waard?

Dat hangt af van de behandeling. Verhitting van saffieren en robijnen, en olievulling van smaragden, zijn gangbare en algemeen geaccepteerde behandelingen die de waarde beperkt beïnvloeden. Meer ingrijpende behandelingen, zoals glasvulling of kleurstofinjectie, hebben een grotere invloed op de waarde.

Kunnen jullie de steen uit een oud sieraad halen om apart te verkopen?

Wij taxeren de steen in de zetting en geven aan wat de steen apart zou kunnen opbrengen als deze wordt losgemaakt. Het daadwerkelijk uitnemen van een steen laten wij, indien gewenst, over aan een juwelier, zodat de zetting niet onnodig beschadigd raakt.

Diamanten & stenen in erfstukken Purmerend

De vier C's van een diamant

Diamanten worden internationaal beoordeeld aan de hand van vier criteria: karaat, kleur, zuiverheid en slijpvorm, in het Engels de vier C's genoemd. Samen bepalen deze factoren de waarde van een diamant, veel meer dan het gewicht alleen.

Bij erfstukken speelt er nog een vijfde factor mee: het tijdperk waarin de steen is geslepen. Oudere slijpvormen wijken af van de moderne briljant en worden op een net iets andere manier beoordeeld.

Karaat (Carat)

Het gewicht van een diamant. Eén karaat staat gelijk aan 0,2 gram. Een hoger karaatgewicht betekent niet automatisch een hogere waarde per karaat; slijpvorm en kwaliteit spelen minstens zo'n grote rol.

Kleur (Color)

Diamanten worden beoordeeld van D (volledig kleurloos) tot Z (duidelijk getint geel of bruin). Hoe kleurlozer de steen, hoe zeldzamer en doorgaans waardevoller.

Zuiverheid (Clarity)

De aan- of afwezigheid van insluitsels en oppervlaktekenmerken, van IF (intern zuiver) tot I (insluitsels met het blote oog zichtbaar). Oudere stenen tonen vaak meer insluitsels dan moderne slijpsels.

Slijpvorm (Cut)

De kwaliteit van de slijpvorm bepaalt hoe goed een diamant het licht weerkaatst. Bij erfstukken gaat het vaak om oudere, handmatig geslepen vormen die afwijken van de moderne briljant.

Oude slijpvormen herkennen

Sieraden die van generatie op generatie zijn doorgegeven, bevatten vaak diamanten die zijn geslepen volgens technieken van vóór de twintigste eeuw. Deze oude slijpvormen zijn te herkennen aan hun vorm en lichtspel, en worden door verzamelaars soms juist extra gewaardeerd.

Rozenslijpsel (rose cut)

Een platte onderkant met een gefacetteerde bovenkant, vaak in de vorm van een koepel. Populair van de zeventiende tot begin twintigste eeuw. Herkenbaar aan de vlakke achterkant en het zachtere, minder felle lichtspel dan moderne diamanten.

Oude mijnslijpsel (old mine cut)

Gebruikt van ongeveer 1830 tot 1900. Heeft een kussenvormige omtrek, een hoge kroon, een grote platte bovenkant (table) en een zichtbaar vlak onderaan (culet). Vaak handmatig geslepen, waardoor de vorm licht onregelmatig is.

Oude Europese slijpsel (old European cut)

De voorloper van de moderne briljant, gangbaar tussen ongeveer 1890 en 1930. Ronder dan het oude mijnslijpsel, met een kleinere table en een grotere culet. Vaak te zien in art-decosieraden.

Certificaten van GIA en HRD

Het Gemological Institute of America (GIA) en het Antwerpse Hoge Raad voor Diamant (HRD) zijn de bekendste laboratoria die diamanten certificeren. Een certificaat beschrijft de vier C's van een specifieke steen op basis van onafhankelijk onderzoek.

Bij nieuwere, losse diamanten van enige omvang is een certificaat gebruikelijk. Bij oudere erfstukken ontbreekt dit vaak, simpelweg omdat certificering decennia geleden minder gangbaar was. Dat betekent niet dat de steen minder waard is, maar wel dat de beoordeling volledig op de expertise van de taxateur berust.

Wilt u zekerheid over een grotere diamant, dan kan een certificaat achteraf worden aangevraagd. Dit kost tijd en geld, en is vooral zinvol wanneer u de steen apart wilt verkopen of verzekeren.

Loep gebruikt bij het beoordelen van een geërfde ring met edelsteen

Wanneer telt een steen apart mee in de waarde?

Niet elke steen in een sieraad vertegenwoordigt aparte waarde naast de edelmetaalwaarde. Onderstaande punten geven een indicatie van wanneer een steen wél apart wordt meegewogen.

De diamant of edelsteen heeft een minimumgewicht dat losse verkoop of losmaken rendabel maakt, doorgaans vanaf circa 0,20 tot 0,30 karaat
De steen is natuurlijk en onbehandeld, of de behandeling is beperkt en gebruikelijk voor het type steen
Er is geen zichtbare schade zoals barsten, chips of diepe krassen die de helderheid aantasten
De zetting laat zich zonder beschadiging openen zodat de steen veilig kan worden beoordeeld
Bij gekleurde stenen is de kleurverzadiging sterk en gelijkmatig verdeeld over de hele steen
Een certificaat van een erkend laboratorium onderbouwt karaatgewicht, kleur en zuiverheid

Close-up van een geërfd sieraad met edelsteen

Imitaties en synthetische stenen herkennen

Niet elke fonkelende steen in een oud sieraad is een echte diamant of edelsteen. Hieronder een overzicht van veelvoorkomende imitaties en hoe deze zich onderscheiden van natuurlijke stenen.

Zirkonia (CZ)

Feller en 'te perfect' lichtspel, vaak zwaarder aanvoelend dan een diamant van hetzelfde formaat. Onder vergroting zijn nauwelijks insluitsels zichtbaar, terwijl echte oude diamanten vrijwel altijd kleine onvolkomenheden tonen.

Synthetische diamant

Chemisch en optisch identiek aan een natuurlijke diamant, maar in een laboratorium gegroeid. Alleen gespecialiseerde apparatuur en laboratoriumtests kunnen synthetische van natuurlijke diamanten onderscheiden.

Doublet en glas

Bij oudere sieraden komt het voor dat een gekleurde steen eigenlijk uit twee gelijmde lagen bestaat, of dat gekleurd glas is gebruikt in plaats van een edelsteen. Onder vergroting is vaak een lijnaad of luchtbelletjes te zien.

Behandelde kleurstenen

Veel saffieren en robijnen worden verhit om de kleur te verbeteren; dit is gangbaar en beïnvloedt de waarde beperkt. Verven, olievullen van smaragden of glasvulling van insluitsels heeft juist een grotere invloed op de waarde en moet apart worden vermeld.

Kleurstenen en parels in erfstukken

Naast diamanten komen in erfstukken regelmatig gekleurde edelstenen en parels voor. Elke soort kent eigen kenmerken die de waarde bepalen.

Saffier

Meestal blauw, maar ook roze, geel en kleurloos komen voor. De diepte en gelijkmatigheid van de blauwe kleur bepalen grotendeels de waarde. Kasjmier- en Birmese saffieren gelden als bijzonder gewild.

Robijn

De rode variant van het mineraal korund. Een zuivere, diepe 'duivenbloed'-rode kleur zonder bruine ondertoon is het meest waardevol. Robijnen bevatten vrijwel altijd insluitsels; volledig zuivere stenen zijn zeldzaam en wekken argwaan.

Smaragd

Een groene variant van beryl, van nature vaak met insluitsels die in het vak 'jardin' worden genoemd. Bijna alle smaragden zijn met olie of hars behandeld om de helderheid te verbeteren; dit is gebruikelijk en verlaagt de waarde niet ingrijpend, mits vermeld.

Parel

Bij oudere sieraden is het onderscheid tussen natuurlijke, gekweekte en imitatieparels belangrijk. Natuurlijke parels uit de negentiende eeuw zijn zeldzaam en kunnen aanzienlijke waarde vertegenwoordigen. Een eenvoudige tandtest of röntgenonderzoek geeft uitsluitsel.